Statement Dovenschap en NBTG: een veilige werkomgeving voor tolkgebruikers en tolken
Tolkgebruikers en tolken werken samen in uiteenlopende situaties. Dovenschap en NBTG ontvangen signalen dat beide partijen soms onveiligheid ervaren door diverse factoren. Het is belangrijk dat een situatie waar wordt samengewerkt tussen tolken en tolkgebruikers veilig is voor iedereen.
Welke vormen van onveiligheid zijn er?
Onveiligheid kan zich vóór, tijdens of na een tolksituatie voordoen en kan de volgende vormen aannemen:
-
Discriminatie: Discriminatie betekent dat iemand oneerlijk wordt behandeld vanwege wie die persoon is. Dit gebeurt niet op basis van wat iemand doet, maar op basis van kenmerken zoals huidskleur, doofheid of geslacht.
-
Machtsmisbruik: iemand gebruikt zijn positie om druk uit te oefenen of om anderen te manipuleren. De persoon gebruikt bijvoorbeeld diens macht om iemand iets te laten doen wat hij/zij niet wil.
-
Ongewenst lastigvallen: iemand is opdringerig of gedraagt zich vervelend tijdens de tolksituatie, terwijl de ander dit niet wil. Het gedrag stopt niet, ook al is duidelijk gemaakt dat dit niet fijn of leuk is.
-
Stalking: iemand zoekt steeds opnieuw contact, terwijl dat niet gewenst is en als bedreigend voelt.
-
Online intimidatie: iemand deelt privé-informatie of stuurt kwetsende berichten of video’s via sociale media.
-
Fysiek grensoverschrijdend gedrag: iemand raakt een ander op een verkeerde manier aan of gebruikt geweld.
Wat kun je doen als tolkgebruiker bij onveiligheid?
Dovenschap en NBTG moedigen tolkgebruikers aan om actie te ondernemen, afhankelijk van de situatie:
-
Bespreek het probleem: Wanneer mogelijk, kan een tolkgebruiker in gesprek gaan met de tolk om de situatie samen op te lossen. Als je dit spannend vindt, kan dit ook samen met iemand anders erbij.
-
Dien een klacht in: Indien een gesprek geen oplossing biedt of niet mogelijk is, kan een klacht worden ingediend bij de klachtencommissie via www.klachttolk.nl. Dit kan in geschreven Nederlands, via een video in NGT of door middel van een gesprek met iemand van de klachtencommissie.
-
Doe aangifte bij de politie: In geval van ernstige incidenten zoals stalking, fysiek misbruik of geweld, is aangifte bij de politie noodzakelijk. Als je aangifte wil doen kan je naar een politiebureau gaan, of online aangifte doen: https://www.politie.nl/aangifte-of-melding-doen/.
Wat kun je doen als tolk bij onveiligheid?
Dovenschap en NBTG stimuleren tolken om actie te ondernemen als de situatie dit toelaat:
-
Bespreek het probleem: Als een tolk zich onveilig voelt door een tolkgebruiker (dove of horende), kan een gesprek met de tolkgebruiker over de onveilige situatie helpend zijn. Of een gesprek met een collega in de vorm van nazorg of een intervisiesetting kan helpen om tot een oplossing te komen.
-
Schakel een vertrouwenspersoon in: Via NBTG kan contact worden opgenomen met een vertrouwenspersoon die ondersteuning biedt. De vertrouwenspersoon kan samen met jou de situatie analyseren en mogelijke vervolgstappen voorstellen.
-
Doe aangifte bij de politie: In gevallen van ernstige grensoverschrijdende situaties zoals stalking, fysiek misbruik of geweld, is aangifte bij de politie noodzakelijk. Als je aangifte wil doen kan je naar een politiebureau gaan, of online aangifte doen: https://www.politie.nl/aangifte-of-melding-doen/.
Verantwoordelijkheid van organisaties
Organisaties die tolken inzetten of met hen samenwerken, hebben ook een belangrijke rol in het garanderen van een veilige omgeving. Organisaties kunnen gestimuleerd worden om bij het opstellen van beleid en protocollen op dit gebied, de inbreng te vragen van tolken en tolkgebruikers. Dit kan bijdragen aan de veiligheid en het welzijn van tolkgebruikers en tolken binnen deze settingen.
Dovenschap en NBTG blijven zich inzetten voor een werkklimaat waarin tolkgebruikers en tolken met vertrouwen en respect kunnen samenwerken, maar willen ook de verantwoordelijkheid van tolken, tolkgebruikers en organisaties benadrukken. Zo kunnen we samen streven naar een prettige samenwerking tussen tolken, tolkgebruikers en organisaties.
Opgesteld door Dovenschap en NBTG
1 oktober 2025