U bent hier

Veelgestelde vragen

Het beroep

Wat doet een tolk gebarentaal?

Een tolk gebarentaal verzorgt de communicatie tussen dove en horende mensen. De tolk vertaalt tussen twee talen, ongeacht de modaliteit van hetgeen vertaald moet worden. Dit doet een tolk gebarentaal overal waar communicatie nodig is tussen dove of slechthorende mensen en horende mensen. De situaties lopen uiteen van een doktersbezoek, een vergadering en een kerkdienst tot een (inter)nationaal congres.

In welke modaliteiten tolkt een tolk gebarentaal?

Dove mensen hebben verschillende vormen van communiceren, zoals onder meer Nederlandse Gebarentaal (NGT) en Nederlands met ondersteunende Gebaren (NmG). Sommige dove mensen geven de voorkeur aan spreken en spraakafzien om te communiceren. De tolk gebarentaal tolkt ook voor doofblinde mensen met vier handen gebaren en/of vingerspellen in de hand. De tolk vertaalt de originele boodschap in een van deze communicatievormen.

Waar werkt een tolk gebarentaal?

Een tolk gebarentaal werkt overal waar communicatie nodig is en gevraagd wordt tussen dove of slechthorende mensen en horende mensen. De situaties lopen uiteen van een doktersbezoek, een vergadering en een kerkdienst tot een (inter)nationaal congres.

Waar vraag je een tolk aan?

Alle tolken gebarentaal in Nederland zijn geregistreerd in het Register Tolken Gebarentaal en Schrijftolken. Als u een tolk uit het Register vraagt om te tolken, weet u zeker dat u een gediplomeerde tolk krijgt. U vindt het Register op www.stichtingrtg.nl. U kunt via het Register de gegevens van een tolk opzoeken en de tolk daarna zelf rechtstreeks benaderen met de vraag of hij/zij voor u kan tolken. U kunt ook een tolk aanvragen bij een van de bemiddelingsbureaus voor tolken gebarentaal en schrijftolken.

Welke opleiding heb je nodig om tolk gebarentaal te kunnen worden?

De HBO-bachelor opleiding aan het Instituut Gebaren, Taal en Dovenstudies (IGT&D) aan de Hogeschool Utrecht.

Wat is het verschil tussen Nederlandse Gebarentaal (NGT) en Nederlands met Gebaren (NmG)?

NGT is de moedertaal van dove mensen. Het is een echte taal die op een natuurlijke manier is ontstaan met een eigen grammatica en lexicon. Bij NmG wordt de grammaticale structuur van het Nederlands gebruikt en wordt dit ondersteund met gebaren uit de Nederlandse Gebarentaal.

Kan ik beroepsgerelateerde publicaties bestellen?

Ja, via deze website kun je publicaties bestellen die te maken hebben met het beroep tolk gebarentaal. Bijvoorbeeld over teamtolken of tolken in medische settings.

De tolkvoorziening

Op hoeveel uren heeft een persoon recht?

Leefuren: Een persoon met een auditieve beperking heeft recht op 30 leefuren per jaar. Een doofblinde persoon heeft recht op 168 leefuren per jaar.
Werkuren: Een persoon met een auditieve beperking heeft ook recht op een tolk voor 15% van de werktijd. Deze werkuren zijn bijvoorbeeld te gebruiken bij vergaderingen, functioneringsgesprekken, personeelsuitjes, bijscholingen, etc.
Onderwijsuren: Daarnaast heeft een persoon met een auditieve beperking recht op een tolk in 100% van de tijd in reguliere onderwijssituaties. De tolkuren voor de onderwijssituaties kunnen ingezet worden voor schoolsituaties of het volgen van een opleiding. Wordt er een opleiding of cursus voor het werk gevolgd? Dan moeten hiervoor werkuren ingezet worden.

Waar kun je de tolkuren aanvragen?

Leefuren moeten bij Tolkcontact aangevraagd worden. Op de website van het zorgkantoor vindt u de regelgeving en het aanvraagformulier. Voor de werk- en onderwijsuren kunt u kijken op de website van het UWV.

Hoe kun je tolkuren aanvragen?

Mensen met een auditieve beperking kunnen een verklaring aanvragen bij hun huisarts of een KNO arts. Met deze verklaring kunnen bij Tolkcontact of het regiokantoor van het UWV tolkuren aangevraagd worden. Het aanvragen van deze uren kan niet binnen een dag, maar duurt vaak een paar weken.

Wat kan ik doen als ik niet genoeg heb aan het reguliere aantal tolkuren?

Indien u meer uren nodig heeft dan het vastgestelde aantal, dan kunt u om toekenning voor meer uren vragen. Extra werk- en onderwijsuren kunnen aangevraagd worden bij het regionale UWV kantoor. Extra leefuren moeten bij Tolkcontact aangevraagd worden. Deze uren worden elk jaar opnieuw toegewezen.

Als ik speciaal onderwijs volg of ik werk in WSW-verband (Wet Sociale Werkplaatsen), kan ik dan ook een beroep doen op de tolkvoorziening?

Nee, dat kan niet. De instelling voor het speciaal onderwijs en/of de sociale werkplaats moet de inzet van de tolk betalen vanuit het budget wat zij krijgen voor de leerling en/of werknemer.

Klachten

Waar kan ik terecht met een klacht over een tolk?

Er bestaat een klachtencommissie. Dit is een onafhankelijk initiatief van het Tolkenlandoverleg. Bij de klachtencommissie kunnen tolkgebruikers een klacht indienen over een tolk. Meer informatie is te vinden op de website van de klachtencommissie.

Teamtolken

Wat is teamtolken?

Wanneer een opdracht intensief en/of langdurig is, kunnen twee of meer tolken worden ingezet die elkaar afwisselen en ondersteunen bij het tolken. Meer informatie over teamtolken kun je hier vinden.

Waarom zou een tolkgebruiker teamtolken inzetten?

De inzet van teamtolken zorgt ervoor dat de continuïteit en de kwaliteit van de vertaling gewaarborgd blijft. De tolken zijn samen verantwoordelijk voor de vertaling en ondersteunen elkaar. Hierdoor wordt de kans op tolkfouten aanzienlijk verkleind.

Hoe verloopt de samenwerking bij het teamtolken?

Bij het teamtolken is één tolk actief aan het tolken en hij/zij wordt ondersteund door de tweede tolk. De tweede tolk controleert de vertaling en vult aan als de eerste tolk het niet goed heeft verstaan of begrepen. Na ongeveer 15 à 20 minuten wisselen de tolken van functie. De tolken kunnen op deze manier een langdurige en intensieve opdracht volhouden en zorgdragen voor een optimale vertaling.

Hoe vraag ik als klant extra uren of een teamtolk aan?

U stuurt een brief naar uw UWV kantoor (werk- en onderwijsuren) of een email naar Tolkcontact (leefuren). In deze brief schrijft u waarom u twee tolken aanvraagt voor deze opdracht. Op de pagina teamtolken staan voorbeeldbrieven die u hiervoor kunt gebruiken.

Over de NBTG

Wat doet de NBTG?

De Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG) behartigt de belangen van tolken gebarentaal in Nederland. De voortdurende professionalisering van het beroep is een van de kerntaken van de NBTG. 

Ook vertegenwoordigt de NBTG de tolken tijdens overleg met overheidsinstellingen en is de NBTG gesprekspartner van onder meer belangenorganisaties van doven en slechthorenden en bemiddelingsbureaus voor tolken.

Wat zijn de doelstellingen van de NBTG?

De doelstellingen van de NBTG zijn te vinden op deze website.